Tin tức » Công nghệ xe hơi
Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động
 Đăng lúc: 20/3/2007, 13:10GMT+7     Bookmark and Share

(thegioioto) Nếu bạn đã từng điều khiển một chiếc xe sử dụng hộp số tự động, chắc bạn sẽ nhận ra có hai sự khác biệt lớn giữa một hộp số tự động và một hộp số thường.

  • Hộp số tự động thì không sử dụng bàn đạp li hợp.
  • Không có sự chuyển đổi bánh răng ở hộp số tự động. Mỗi khi hộp số tự động hoạt động, mọi quá trình đều diễn ra một cách tự động.

Cả loại hộp số tự động (cùng với biến mô) và hộp số tay (cùng với bộ li hợp) đều có vai trò hoàn toàn như nhau, nhưng lại tiến hành theo những cách hoàn toàn khác nhau.

 

 

Vị trí đặt hộp số tự động trên xe 

Trong bài này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu cấu tạo và nguyên lí hoạt động của một hộp số tự động.

Cũng tương tự như hộp số thường, vai trò của hộp số tự động là cho phép động cơ hoạt động trong một dải tốc độ tua máy hẹp khi cung cấp ra một dải tốc độ lớn. Nếu không có hộp số, những chiếc xe sẽ bị giới hạn tới một tỉ số truyền, và tỉ số truyền đó phải được chọn để cho phép chiếc xe đạt vận tốc tối đa mong muốn. Trong trường hợp bạn muốn tốc độ tối đa khoảng 80 mph, thì tỉ số truyền khi đó cũng tương tự như số 3 ở hầu hết những chiếc xe sử dụng hộp số tay. Nếu bạn đã từng thử lái một chiếc xe hộp số tay mà chỉ sử dụng số 3, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng chiếc xe gần như không thể tăng tốc khi khởi động. Và ở vòng tua máy lớn, động cơ sẽ kêu lên khi gần đạt tới điểm cực kim. Khi đó động cơ sẽ bị mòn rất nhanh và chiếc xe gần như không thể lái được.

 

Hộp số tự động được trang bị trên xe Mercedes-BenCLK  

Vì thế hộp số sử dụng những cơ cấu bánh răng để điều khiển mô men xoắn của động cơ, giữ động cơ hoạt động ở tốc độ tua máy thích hợp.

Chìa khóa cho sự khác biệt của một hộp số tay và một hộp số tự động là: Hộp số tay đóng và mở những bộ bánh răng khác nhau đến trục thứ cấp để thay đổi tỉ số truyền. Trong khi đó, với hộp số tự động, một bộ các bánh răng tạo ra tất cả các tỉ số truyền khác nhau. Bộ bánh răng hành tinh là thiết bị đảm nhận công việc đó trong một hộp số tự động.

Bộ bánh răng hành tinh và tỉ số truyền

Khi bạn bổ ra và quan sát bên trong một hộp số tự động, bạn sẽ nhận ra rất nhiều các thành phần được sắp xếp với nhau trong một không gian khá nhỏ hẹp. Các phần đó là:

  • Một bộ bánh răng hành tinh.
  • Các vòng thép để bao quanh các bánh răng.
  • Một bộ ba đĩa li hợp ướt.
  • Một bộ li hợp thủy lực để điều khiển các đĩa li hợp.
  • Một bơm để chuyển dầu hộp số đi các nơi.

Quan trọng nhất là bộ bánh răng hành tinh. Đây là bộ phận tạo ra tất cả sự thay đổi tỉ số truyền trong hộp số. Tất cả những bộ phận khác trong hộp số tự động có nhiệm vụ hỗ trợ cho bộ bánh răng này.

 

 

Từ trái qua phải: vòng răng, lồng hành tinh, và hai bánh răng trung tâm

(loại hộp số tự động có hai bộ bánh răng hành tinh) 

Tất cả các bộ bánh răng hành tinh đều có 3 bộ phận chính:

 

  • Bánh răng trung tâm (hay bánh răng mặt trời).
  • Các bánh răng hành tinh và lồng răng hành tinh.
  • Vòng răng.

Những bánh răng hành tinh được kết nối với nhau nhờ một lồng hành tinh chung, nhờ đó các bánh răng có thể quay quanh một trục được gắn chặt với lồng hành tinh. Một trong 3 thành phần này có thể quay cùng với trục sơ cấp, trục thứ cấp, hoặc được giữ cố định. Mỗi thành phần được chọn hoạt động như thế nào sẽ xác định tỉ số truyền của hộp số. Ví dụ, hệ thống có thể hoạt động như sau: Vòng răng được nối với trục sơ cấp từ động cơ, còn trục thứ cấp đang nối với lồng hành tinh, bánh răng trung tâm đang bị khóa để không thể chuyển động. Như vậy khi vòng răng quay, những bánh răng hành tinh sẽ di chuyển dọc trên bánh răng trung tâm (đang bị giữ cố định) làm cho lồng hành quay, dẫn đến trục thứ cấp cũng quay cùng hướng với trục sơ cấp, nhưng ở một tốc độ thấp hơn và gây ra sự giảm số (cũng tương tự như xe đang ở số 1).

Còn trong trường hợp khóa lồng hành tinh. Khi đó công suất tác động đến vòng răng sẽ làm cho bánh răng trung tâm quay theo hướng ngược lại và cho chúng ta số lùi.

Sau đây là một bộ bánh răng hành tinh trong hộp số có vòng răng với 72 răng và bánh răng trung tâm có 30 răng. Chúng ta có thể có nhiều tỉ số truyền khác nhau ra hộp số:

  Trục sơ cấp Trục thứ cấp Giữ cố định Kết quả tính toán Tỉ số truyền
A Bánh răng trung tâm(B) Vòng hành tinh Vòng răng(R) 1 + R/B 3.4:1
B Vòng hành tinh(V) Vòng răng(R) Bánh răng trung tâm(B) 1 / (1 + B/R) 0.71:1
C Bánh răng trung tâm(B) Vòng răng(R) Vòng hành tinh(V) -R/B -2.4:1
 

Mỗi khi hai trong ba yếu tố trên được khóa lại với nhau thì cả ba sẽ cùng quay ở một tốc độ, trục sơ cấp và trục thứ cấp cũng quay cùng một tốc độ. Khi đó tỉ số truyền của hộp số bằng 1:1.

Vì thế, 1 bộ bánh răng có thể tạo ra tất cả những tỉ số truyenf khác nhau mà không phải ra khớp hoặc vào khớp với các bánh răng khác. Với hai bộ bánh răng này trên một hàng trong hộp số có thể tạo ra 4 số tiến và một số lùi.

(còn nữa…)

NM (howstuffwork) 

 
Thegioioto.com.vn
 
 

 
 
Các tin đã đưa
 
 
 
 Tìm mua xe
Xe mới Xe cũ
 
   
 
 
  Tin khuyến mại
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tổng đài điện thoại văn phòng
Công ty VCTEL đã phát triển 8 năm trong lĩnh vực phân phối bán hàng, tư vấn thiết kế thi công và cung cấp giải pháp tổng đài điện thoại..
Tổng đài PANASONIC
Tổng đài LG-ERICSSON
Tổng đài SIEMENS
Tổng đài IP PBX
 
 Quảng cáo
Seo Viet
thu vien
Kiến thức gia đình thực hành: thời trang, làm đẹp. Cẩm nang chăm sóc sức khỏe. Kiến thức chăm sóc trẻ, chăm sóc bà bầu và thông tin giải trí: xem bói, xem tướng & tử vi